50 năm thực hiện Di chúc Hồ Chí Minh về quyền bình đẳng của phụ nữ Việt Nam

Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là văn kiện lịch sử vô giá, kết tinh tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Đến nay, sau 50 năm, bản Di chúc vẫn còn vẹn nguyên giá trị, là sự kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học và tính thực tiễn trên nền tảng chủ nghĩa nhân văn cao đẹp, làm nên giá trị chân chính và trường tồn, là những chỉ dẫn quý báu, động lực tinh thần vô giá dẫn dắt toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta. Thực hiện lời dạy của Người, Hội LHPN Việt Nam đã có những nỗ lực trong công cuộc chăm lo, bảo vệ phụ nữ, thúc đẩy việc thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ Việt Nam. 1. Thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ vừa là biện pháp, vừa là một trong những mục tiêu giải phóng con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam mà nội dung cốt lõi là giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Trong Tuyên ngôn Độc lập, Người khẳng định:"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc". Con người là động lực to lớn quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam; muốn thực hiện thành công sự nghiệp cách mạng vĩ đại nhưng đầy khó khăn phải biết phát huy nhân tố con người, phải biết dùng người, phát huy phẩm chất (đức) và năng lực (tài) của mỗi người nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp cho khối đại đoàn kết dân tộc để giải quyết những nhiệm vụ cách mạng.:“Có lực lượng dân chúng việc to tát đến mấy cũng làm được. Không có, việc gì làm cũng không xong. Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách đơn giản, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra”[1]; “Dễ trăm lần không dân cũng chịu; khó trăm lần dân liệu cũng xong”[2]. Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò, vị thế và khả năng cách mạng của phụ nữ. Người viết: Lực lượng phụ nữ là một bộ phận không thể tách rời của cách mạng, một trong những nhân tố quan trọng bảo đảm mọi thắng lợi của sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Người chỉ rõ: “An Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công”[3]. Người quan niệm “Nói phụ nữ là nói phân nửa xã hội. Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài người. Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội một nửa”[4]. Từ lời nói đến việc làm của Người đều toát lên một quan điểm thống nhất, đó là chăm lo, phát huy vai trò của phụ nữ. Thực hiện quyền bình đẳng của phụ nữ vừa là biện pháp, vừa là mục tiêu trong sự nghiệp cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh thấu hiểu tình cảnh, thân phận của phụ nữ dưới chế độ phong kiến, thực dân. Người nêu phụ nữ cần được giải phóng về chính trị, xã hội và tính tự ti, phụ thuộc; giải phóng phụ nữ nhằm phát triển năng lực cá nhân phụ nữ, huy động phụ nữ tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tạo nhiều cơ hội cho phụ nữ vươn lên, thật sự bình đẳng với nam giới. Người chỉ rõ: “Chúng ta làm cách mạng là để tranh lấy quyền bình đẳng, trai gái đều ngang quyền như nhau”[5]. Tư tưởng của Người đã được chính thức xác lập trong Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa năm 1946, trong đó, Điều 24 đã ghi rõ: “Phụ nữ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có quyền bình đẳng với nam giới về các mặt sinh hoạt chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và gia đình”, Điều 9 khẳng định: “Đàn bà ngang quyền đàn ông về mọi phương diện”, là cơ sở pháp lý quan trọng để Đảng và Nhà nước ta từng bước thực hiện mục tiêu bình đẳng nam nữ. Trong suốt quá trình Cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn yêu cầu các cấp Đảng, chính quyền phải có chủ trương, chính sách, giải pháp thật cụ thể, thiết thực để phụ nữ tham gia ngày càng nhiều vào công tác chính quyền, đoàn thể. Người luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện; không thành kiến, hẹp hòi với phụ nữ và coi việc phát huy vai trò và năng lực sáng tạo của phụ nữ là trách nhiệm của toàn xã hội. Người nói: “Cán bộ đã cố gắng còn phải cố gắng hơn nữa, … đi sâu đi sát hơn nữa trong các ngành sản xuất, thông cảm sâu sắc hơn nữa với quần chúng và ra sức giúp đỡ chị em giải quyết những thắc mắc, những khó khăn … Anh em cán bộ, các cấp, các ngành cần hết lòng giúp đỡ chị em tiến bộ về mọi mặt. Các đồng chí làm được như vậy thì phong trào phụ nữ nhất định không ngừng được nâng cao”[6]. Ngành nào, địa phương nào có tư tưởng hẹp hòi, chưa quan tâm đến phụ nữ, không đánh giá đúng khả năng của phụ nữ, Người kịp thời nhắc nhở, phê phán. Người còn yêu cầu các cấp lãnh đạo phải có chủ trương, biện pháp bảo vệ sức khoẻ phụ nữ: “Phải đặc biệt chú ý đến sức lao động của phụ nữ. Phụ nữ là đội quân lao động rất đông. Phải giữ gìn sức khoẻ cho phụ nữ để tham gia sản xuất được tốt”[7]. Bác khuyên giới nữ phải tự biết tôn trọng mình mới làm nên mọi việc: “Phụ nữ phải nâng cao tinh thần làm chủ, cố gắng học tập và phấn đấu; phải xóa bỏ tư tưởng bảo thủ, tự ti; phải phát triển chí khí tự cường, tự lập”[8]. Và khi thấy cán bộ nữ trưởng thành, tiến bộ, Người động viên, khuyến khích kịp thời. Để đảm bảo quyền bình đẳng của phụ nữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng cần đưa phụ nữ vào các hoạt động chính trị, xã hội, vì đó là hai môi trường thuận lợi để phụ nữ khẳng định, phát huy hết khả năng, phát huy khả năng vốn có của mình. Muốn vậy, trước hết phải tôn trọng, quan tâm, chú ý đến tính đặc thù của phụ nữ, đồng thời phải phân công sắp xếp lại lao động xã hội, tổ chức lại đời sống để phụ nữ có thời gian học tập và tham gia công tác xã hội. Tất cả những biện pháp đó phải được thể chế hóa bằng pháp luật. Người cho rằng, sự nghiệp giải phóng phụ nữ không dừng lại ở lý luận, tư tưởng mà quan trọng hơn là phải bằng những giải pháp, chính sách cụ thể tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào mọi mặt của đời sống xã hội đem lại quyền lợi vật chất, tinh thần cho phụ nữ. Đánh giá cao vai trò của phụ nữ, Bác đã dành những từ đẹp nhất để ngợi ca phụ nữ Việt Nam: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cùng già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”... ''Nhân dân ta anh hùng là nhờ có các bà mẹ Việt Nam anh hùng"... "Dân tộc ta và Đảng ta đời đời biết ơn các bà mẹ Việt Nam đã sinh ra và cống hiến những người ưu tú, đã và đang chiến đấu anh dũng tuyệt vời bảo vệ non sông gấm vóc do tổ tiên ta để lại".Đảng và Bác đã tặng phụ nữ Việt Nam 8 chữ vàng: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Trước lúc đi xa, trong Di chúc, một lần nữa Người ghi nhận tinh thần chiến đấu, hy sinh và căn dặn toàn dân ta phải quan tâm, bồi dưỡng, cất nhắc phụ nữ:“Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất, Ðảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Ðó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”. Năm mươi năm qua, Di chúc của Bác với những lời căn dặn Đảng ta trong công tác chăm lo đời sống nhân dân nói chung, phụ nữ nói riêng thực sự soi sáng cho các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về phụ nữ và là nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với toàn Đảng, toàn dân cũng như các tầng lớp phụ nữ Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành các nhiệm vụ của cách mạng, đặc biệt trong công cuộc đổi mới. 2. Quan điểm của Đảng thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Quyền bình đẳng của phụ nữ Việt Nam ...... http://hoilhpn.org.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/50-nam-thuc-hien-di-chuc-ho-chi-minh-ve-quyen-binh-%C4%91ang-cua-phu-nu-viet-nam-31150-10.html