YouTube Đã Làm Gì Với Những Ngôi Sao Ca Nhạc?

 

YouTube Đã Làm Gì Với Những Ngôi Sao Ca Nhạc?

 

Tác giả/Author: Michelle Smith, Deakin University

Người dịch/Translator: Doãn Thi Ngọc, Hoa Sen University

 

Vào năm 1981, MTV ra đời với hình ảnh về một người phụ nữ đội tóc giả lấp lánh được truyền từ ngoài không gian đưa xuống Trái đất (thực ra là cô ấy trượt xuống một cách vụng về trong một ống nhựa) để hội ngộ và tham gia cùng với những người đàn ông mặc vest bóng loáng, chơi các nhạc cụ tổng hợp có hình vân gỗ. MV đầu tiên phát sóng trên kênh truyền hình Mỹ là Video “Killed the Radio Star” của ban nhạc Buggles- và kể từ đó, video ca nhạc đã trở thành phần một phần không thể thiếu trong việc quảng bá cho các đĩa đơn của các nghệ sĩ có tên tuổi của các hãng thu âm lớn.

 

Mặc dù trước đó, nhóm nhạc The Beatles đã kết hợp âm nhạc vào điện ảnh trong bộ phim ‘A Hard Day’s Night’ vào năm 1964, hay nhiều chương trình âm nhạc trên khắp thế giới cũng đã phát hình nghệ sĩ hát nhép (các bài hát trong phòng thu) thì như chúng ta biết phải đến thập niên 1980, các video ca nhạc mới thực sự bước vào thời kỳ hoàng kim.

 

Hàng triệu trái tim yêu quý dành cho nhóm nhạc như The Beatles và Elvis khi họ biểu diễn. Đồng thời, chúng ta cũng chứng kiến việc một nhạc sĩ vừa trẻ trung, vừa có vẻ ngoại hình cuốn hút là một lợi thế lớn trong ngành biểu diễn. Trong thời đại MTV thịnh hành, hình ảnh hấp dẫn trở thành yếu tố sống còn để thành công trên bảng xếp hạng và MV ca nhạc là công cụ chính thức để định hình hình ảnh thành công đó.

 

Những nhạc sĩ có vũ đạo như Michael Jackson hay Madonna, hay những người sẵn sàng phá vỡ những chuẩn mực và kỳ vọng về trang phục và trang điểm như Boy George và Cyndi Lauper, hay những nghệ sĩ đơn giản là sở hữu ngoại hình ưa nhìn, xinh đẹp như Duran Duran-đều trở thành siêu sao.

 

Tuy nhiên, từ năm 2005, YouTube đã dần làm xói mòn tầm quan trọng của các kênh dành riêng cho việc phát hành các clip video ca nhạc.

 

MTV hiện nay chủ yếu là nơi phát sóng chương trình truyền hình thực tế. Nhiều chương trình âm nhạc trên các kênh truyền hình thương mại, chẳng hạn như Video Hits dài tập của kênh Channel Ten, cũng đã bị ngưng phát sóng. Lý do đơn giản: Tại sao phải chờ đợi để nghe xem một bài hát mà bạn yêu thích có thể xuất hiện ngay tức thì-thậm chí là tua đi tua lại-bất kỳ video hay MV ca nhạc nào mà bạn muốn, tử quá khứ cho tới hiện tại?

 

Về bản chất, việc dễ dàng tiếp cận một kho tàng lịch sử âm nhạc có sẵn là một điều tích cực, đặc biệt trong bối cảnh các kênh truyền hình âm nhạc thường chỉ phát một số lượng hạn chế các bản hit đương đại và chỉ được chọn từ một số lượng hạn chế các tác phẩm kinh điển. Tuy nhiên, việc MV “gây bão mạng” thay vì đạt độ phủ sóng trên truyền hình đã dần làm thay đổi mục đích và nội dung của MV ca nhạc hiện đại.

 

Dĩ nhiên, các video ca nhạc gây tranh cãi không phải là mới. MV “Justify My Love” có nội dung khiêu dâm của Madonna đã bị cấm trên MTV vào năm 1990. Kết quả là nhờ sự chỉ trích MV này ở vị trí số một tại Mỹ trong hai tuần vào năm 1991.

 

Với cảnh vật lộn với bùn nổi tiếng, MV ‘Girls on Film’ của Duran Duran năm 1981 đã “phô bày” quá nhiều da thịt theo tiêu chuẩn thời đó, nên MV này buộc phải chỉnh sửa mạnh tay, cắt bỏ cảnh lộ ngực, khỏa thân trong clip trước khi phát sóng video này.

 

Tuy nhiên, đối với một nghệ sĩ bình thường- nếu không phải là siêu sao như Madonna, thì việc cấm phát sóng đồng nghĩa với nguy cơ bài hát không được công chúng biết tới. Đối với một số MV ca nhạc thương mại thì thường được phát trong giờ xem của trẻ em, nên việc phân loại trên truyền hình sẽ được áp dụng nhằm giới hạn nội dung khiêu dâm hoặc bạo lực đối với hầu hết các nghệ sĩ.

 

Kể từ khi YouTube ra đời, nó kéo theo nhiều nền tảng chia sẻ video trực tuyến khác – đã khiến việc "cấm sóng" hay phân loại nội dung thường bị hạn chế hoặc ít tác dụng trong việc kiểm soát sự lan truyền của video.

 

Phiên bản không kiểm duyệt của MV “Blurred Lines” của Robin Thicke thể hiện không được xếp loại và bị nhiều người chỉ trích là có “yếu tố cưỡng ép”, với ba người mẫu nhảy ngực trần, mặc quần lót màu da và dây để lộ hết da thịt, đã bị xóa tạm thời khỏi YouTube vào tháng 3 năm 2013. Nhưng nó đã được khôi phục với  giới hạn độ tuổi và đã có hơn 30 triệu lượt xem. Phiên bản "mặc đồ" đạt gần 300 triệu lượt xem.

 

Nội dung phản cảm hoặc hành động gây sốc trong clip là một cách hiệu quả để đảm bảo video được chia sẻ rộng rãi. MV Wrecking Ball của Miley Cyrus đã đạt gần 600 triệu lượt xem với cảnh ca sĩ này khỏa thân cưỡi quả cầu phá dỡ,

 

MV Tunnel Vision của Justin Timberlake cũng dung hình ảnh phụ nữ ngực trần như Robin Thicke-từng bị xóa khỏi YouTube trong thời gian ngắn. Sau đó, nó đã được khôi phục vì lý do “ngữ cảnh nghệ thuật”. MV Bound 2 của Kanye West thậm chí không bị gỡ bỏ, mặc dù về cơ bản nó bao gồm cảnh West mô phỏng cảnh quan hệ tình dục với Kim Kardashian ngực trần trong khi lái xe mô tô.

 

Tất nhiên, không phải MV nào gây bão cũng có yếu tố tình dục. MV Gangnam Style của Psy, với gần 2 tỷ lượt xem, là bằng chứng rõ ràng cho thấy có những yếu tố không thể định nghĩa, nhưng đủ để làm MV lan truyền và gây bão mạnh mẽ trên mạng.

 

Tuy nhiên, sức hấp dẫn về giới tính, tình dục vẫn là công cụ chắc chắn để đảm bảo sự thu hát sự chú ý, tạo ra tranh cãi và lan truyền rộng rãi qua phương tiện truyền thông xã hội.

 

Điều này không có nghĩa là các video ca nhạc bây giờ mới bắt đầu khai thác yếu tố gợi dục- điều này đã tồn tại từ lâu, như phiên bản chưa cắt của Girls on Film. Nhưng hiện nay, khi người hâm mộ chủ yếu xem các video ca nhạc trực tuyến, thì các quy chuẩn và các hướng dẫn phân loại truyền hình ở mỗi quốc gia từng một thời kiển soát mức độ phát sóng hay không phát song đang ngày càng bị bỏ qua và đang vi phạm.

 

Khi The Rolling Stones biểu diễn trên Ed Sullivan Show vào năm 1967, lời bài hát Let's Spend the Night Together bị coi là quá khiêu dâm đối với bất kỳ người Mỹ tử tế nào. Mick Jagger đã buộc phải đổi "night" thành "time", mà anh ấy đã nhấn mạnh sự chế giễu bằng cách đảo mắt mỗi lần hát.

 

Âm nhạc từ lâu đã gắn chặt với tình dục, và việc cố gắng ngăn chặn mối liên hệ đó, như Sullivan đã làm-cuối cùng không hiệu quả. Tuy nhiên, khi mà hình ảnh phụ nữ khỏa thân gần như trở thành điều bình thường và thường xuất hiện trong MV hiện nay, thì thật khó để tưởng tượng được chiến lược tiếp theo nhằm gây sốc hay phẫn nộ cho các bậc phụ huynh có thể là gì nữa.

 

Có lẽ là …đàn ông khỏa thân?

 

Báo The Conversation và tác giả Michelle Smith, Deakin University cho phép Gendertalkviet dịch sang tiếng Việt và đăng toàn văn. Thay mặt cho, Ban Biên Tập Gender Talk, chúng tôi xin gửi lời cám ơn chân thành tới Tác giả và Báo The Conversation cho phép chúng tôi đăng lại bài toàn văn. Sự đóng góp của Quý Báo The Conversation và tác giả rất quý giá và ý nghĩa. 

Link gốc: https://theconversation.com/what-youtube-has-done-to-the-music-video-star-24454